Đi Cù Lao Dung là để chạy chậm dọc con đường xuyên cù lao, rẽ vào đường làng ngắm vườn cây, ruộng mía, kênh rạch, ghé quán nước bên bờ sông và xuống tới vùng rừng ven biển ở mũi cù lao. Đây không phải nơi có khu du lịch lớn hay danh thắng nổi tiếng; sức hút nằm ở không gian xanh, yên tĩnh và nhịp sống nhà vườn sát cửa biển.
Cù Lao Dung, nay là hai xã An Thạnh và Cù Lao Dung của thành phố Cần Thơ, là dải cù lao dài nằm giữa hai nhánh sông Hậu trước khi ra biển. Bài này tập trung vào việc đi chơi: vào cù lao bằng cách nào, nên đi theo hướng nào, xem gì ăn gì, và những điều cần chuẩn bị. Phần địa lý, sông nước của cù lao có ở danh mục biển, cù lao và cửa sông của trang.
Vào cù lao: qua sông là phần cần tính kỹ nhất
Cù Lao Dung nằm giữa sông, nên dù đi từ đâu, bạn cũng phải qua một nhánh sông Hậu để vào. Từ phía đất liền vùng Sóc Trăng cũ, đường quen thuộc là đi về hướng Long Phú cũ rồi qua sông bằng phà. Trên trục quốc lộ 60 nối sang phía Trà Vinh cũ, các công trình cầu qua sông Hậu đã được triển khai trong những năm gần đây; khi cầu xong, việc vào cù lao sẽ thay đổi hẳn.
Vì tình hình phương tiện qua sông thay đổi theo tiến độ công trình, bạn nên hỏi người địa phương hoặc chỗ ở về bến phà đang hoạt động, giờ chạy, chuyến cuối trong ngày trước khi đi. Không chắc thì xuất phát sớm, để dù phải chờ phà hay đổi bến vẫn còn thời gian đi chơi.
Phà chở được xe máy, ô tô, người đi bộ. Xe máy là phương tiện tiện nhất trên cù lao vì đường làng nhỏ, nhiều cầu bắc qua kênh. Ô tô đi được đường chính, nhưng rẽ vào đường làng sẽ khó quay đầu. Nếu đi ô tô, chọn đỗ ở khu trung tâm xã rồi đi bộ hoặc thuê xe ôm vào các đường nhỏ.
Đi theo hướng nào: từ đầu cù lao xuống mũi cù lao
Cù Lao Dung kéo dài theo hướng sông chảy, đầu phía trên là vùng phù sa ngọt, mũi phía dưới tiếp giáp biển, nước lợ. Đi từ đầu xuống mũi, bạn thấy cảnh vật thay đổi rõ: phía trên là vườn cây ăn trái, ruộng mía xanh, nhà vườn rợp bóng dừa; xuống dần phía dưới, đất mặn hơn, có đầm tôm, cây bần, cây mắm, rồi đến dải rừng ven biển và bãi bồi.
Con đường chính chạy dọc cù lao, từ đó rẽ ra các đường làng men theo kênh rạch. Cách đi dễ chịu nhất là chạy chậm trên đường chính, gặp con đường làng nào rợp bóng thì rẽ vào vài cây số, rồi quay ra. Không cần bản đồ chi tiết, vì cù lao hẹp, đi kiểu gì cũng quay về đường chính.
Khu trung tâm xã An Thạnh, trước đây là thị trấn của huyện Cù Lao Dung cũ, có chợ, quán ăn, cây xăng, là điểm dừng chân giữa hành trình. Xuống phía dưới, quán xá thưa dần, bạn nên đổ xăng, mua nước từ đây.
Xem gì trên cù lao
Ruộng mía và mùa ép mía. Mía là cây trồng quen thuộc của Cù Lao Dung. Những ruộng mía cao quá đầu người chạy dọc đường làng, vào mùa thu hoạch có ghe chở mía chất cao trên kênh, xe chở mía trên đường. Một ly nước mía ngay tại vùng trồng là trải nghiệm đơn giản mà đáng nhớ.
Vườn cây ăn trái. Phía đầu cù lao có nhiều vườn dừa, chuối, cây ăn trái. Muốn vào vườn, hỏi chủ nhà trước; nhiều gia đình vui vẻ cho xem, có khi mời uống nước dừa. Mùa nào trái nấy, nên hỏi người địa phương trước khi đi nếu bạn muốn vào mùa trái chín.
Kênh rạch và cầu khỉ, cầu nhỏ. Kênh rạch chằng chịt là nét đặc trưng. Nhiều cây cầu nhỏ bắc qua kênh, ghe xuồng neo trước nhà. Ngồi bên một cây cầu lúc chiều, nhìn người dân chèo xuồng, giặt giũ, thả lưới là cảnh rất miền Tây.
Rừng ven biển và bãi bồi. Mũi cù lao giáp biển, có dải rừng ngập mặn, cây bần, cây mắm, bãi bồi khi nước ròng. Đây là vùng tự nhiên, không phải khu du lịch được xây dựng sẵn, nên đi theo đường có sẵn, không lội vào bãi bùn khi không có người địa phương dẫn.
Đời sống nhà vườn. Điều đáng xem nhất có khi lại là chính đời sống: nhà phơi lúa, phơi dừa, trẻ con tan học đạp xe trên đường làng, người già ngồi võng trước hiên. Cù Lao Dung chưa đông khách nên những cảnh ấy còn rất tự nhiên.
Ăn uống trên cù lao
Ăn uống ở Cù Lao Dung mang chất quê, đơn giản. Quán ăn tập trung ở khu trung tâm xã An Thạnh và các chợ nhỏ, bán cơm, hủ tiếu, bún, các món cá tôm đánh bắt từ sông, từ biển. Hải sản và cá đồng ở đây tươi vì đánh bắt ngay quanh cù lao, nhưng chủng loại thay đổi theo mùa con nước.
Ngoài quán, bạn sẽ gặp các xe, sạp nhỏ bán nước mía, nước dừa, trái cây dọc đường. Đây là những điểm dừng nghỉ tốt giữa trưa nắng. Hỏi giá trước khi gọi là thói quen tốt, dù ở quê giá thường bình dân.
Nếu đi nhóm đông hoặc muốn ăn bữa cơm nhà vườn, có thể nhờ người quen ở địa phương đặt trước với một gia đình. Trang không giới thiệu cơ sở cụ thể; cách tốt nhất là hỏi chỗ ở, người bán quán, hoặc những người đã đi gần đây. Một món dễ gặp và đáng thử là các món chế biến từ cá, tôm đánh bắt ngay vùng cửa sông, nấu đơn giản theo kiểu nhà quê; hỏi người bán hôm nay có cá gì tươi, bạn sẽ được gợi ý món hợp mùa.
Một ngày ở Cù Lao Dung, chia theo buổi
Lịch gợi ý cho khách xuất phát từ trung tâm Sóc Trăng cũ, đi bằng xe máy, về lại trong ngày. Giờ giấc tuỳ chuyến phà thực tế.
| Buổi | Hoạt động | Lưu ý |
|---|---|---|
| Sáng sớm | Rời trung tâm, chạy về hướng Long Phú cũ, qua sông vào cù lao | Hỏi trước bến phà và giờ chạy |
| Giữa buổi sáng | Chạy dọc đường chính, rẽ vào đường làng, xem ruộng mía, vườn | Đường làng hẹp, đi chậm, nhường xe chở hàng |
| Trưa | Ăn trưa ở khu trung tâm xã An Thạnh, nghỉ tránh nắng | Đổ xăng, mua nước trước khi xuống phía dưới |
| Đầu giờ chiều | Xuống phía mũi cù lao, xem vùng rừng ven biển, bãi bồi | Không lội vào bãi bùn, để ý nước lên |
| Chiều muộn | Quay về bến, qua sông, về lại trung tâm Sóc Trăng | Tính dư thời gian, không để lỡ chuyến phà cuối |
Nếu bạn muốn thong thả hơn, hãy tìm chỗ nghỉ lại một đêm trên cù lao hoặc ở khu vực gần bến phía đất liền. Lựa chọn lưu trú ở Cù Lao Dung không nhiều, nên hỏi và đặt trước.
Những lưu ý để chuyến đi trọn vẹn
Thời tiết và con nước. Mùa mưa đường làng có thể trơn, lầy; mùa khô nắng gắt và có lúc nước sông nhiễm mặn. Ngày gió chướng, sông Hậu ở đoạn này sóng lớn, phà có thể chạy chậm. Xem dự báo thời tiết trước khi đi.
Tôn trọng đất vườn. Ruộng mía, vườn cây là tài sản và sinh kế của người dân. Không tự ý vào vườn, bẻ mía, hái trái. Muốn chụp ảnh trong vườn, hỏi chủ nhà.
An toàn khi gần nước. Đi bờ kênh, bờ sông, cầu nhỏ cần cẩn thận, nhất là với trẻ em. Không tắm sông vì nước chảy mạnh, có nhiều ghe qua lại.
Rác thải. Cù lao chưa có nhiều thùng rác công cộng. Mang túi đựng rác của mình, bỏ ở khu trung tâm hoặc mang về.
Sóng điện thoại và thanh toán. Sóng điện thoại nhìn chung ổn trên đường chính, có chỗ yếu ở vùng ven biển. Nên mang tiền mặt cho quán nhỏ, vé phà.
Cù Lao Dung hợp với ai, không hợp với ai
Cù Lao Dung hợp với người đã đi nhiều điểm du lịch quen thuộc của miền Tây và muốn tìm một nơi ít khách, không khí nguyên bản. Người thích đạp xe, chạy xe máy đường làng, chụp ảnh đời thường, ngắm cảnh sông nước sẽ thấy một ngày ở đây trôi rất nhanh. Người làm nghiên cứu về nông nghiệp, sinh thái cửa sông cũng tìm thấy nhiều điều thú vị.
Ngược lại, nếu bạn đi cùng người lớn tuổi yếu sức, trẻ nhỏ cần nhiều tiện nghi, hoặc chỉ có nửa ngày, Cù Lao Dung có thể không phải lựa chọn tốt. Đường dài, phải qua sông, ít điểm dừng có tiện nghi đầy đủ. Khi đó, miệt vườn Kế Sách hay khu trung tâm Sóc Trăng phù hợp hơn.
Dù hợp hay không, hiểu đúng kỳ vọng là điều quan trọng nhất: Cù Lao Dung không có gì để "check-in" nổi tiếng, mà là một không gian để đi chậm. Ai đến với tâm thế ấy thường muốn quay lại.
Đạp xe trên cù lao: cách đi chậm nhất và đáng nhất
Địa hình Cù Lao Dung bằng phẳng, đường làng rợp bóng, xe cộ ít, rất hợp để đạp xe. Nếu bạn mang theo xe đạp gấp hoặc thuê được xe đạp ở khu trung tâm xã, một buổi đạp xe vài chục cây số qua vườn, ruộng mía, cầu nhỏ sẽ cho bạn cảm nhận cù lao rõ hơn hẳn chạy xe máy. Tiếng gió, tiếng nước, mùi mía ép, mùi rơm phơi đều đến gần hơn.
Hãy đạp vào buổi sáng sớm hoặc chiều muộn, tránh trưa nắng. Mang đủ nước, mũ, kem chống nắng, bộ vá săm nhỏ vì quãng giữa các tiệm sửa xe khá xa. Đi bên phải, chậm lại khi qua cầu nhỏ có dốc, và luôn nhường xe chở mía, xe chở hàng vì họ đang làm việc.
Nhóm đạp xe đông nên chia nhóm nhỏ, không chạy hàng ngang chiếm hết đường làng. Khi dừng chụp ảnh, dắt xe vào lề, không dựng giữa đường hay trước cổng nhà dân. Người dân cù lao rất hiền, thấy khách đạp xe thường hỏi thăm, chỉ đường; một câu cảm ơn và nụ cười là đủ để chuyến đi thành kỷ niệm đẹp.
Câu hỏi thường gặp
Cù Lao Dung thuộc đâu sau sáp nhập?
Huyện Cù Lao Dung cũ của tỉnh Sóc Trăng nay được sắp xếp thành hai xã An Thạnh và Cù Lao Dung, thuộc thành phố Cần Thơ từ ngày 1/7/2025. Người dân vẫn quen gọi chung cả dải đất là Cù Lao Dung.
Đi Cù Lao Dung có phải qua phà không?
Cù Lao Dung nằm giữa hai nhánh sông Hậu nên phải qua sông. Hiện nay phà vẫn là phương tiện quen thuộc, trong khi các công trình cầu trên trục quốc lộ 60 đang triển khai. Bạn nên hỏi tình hình bến phà, giờ chạy trước khi đi.
Đi Cù Lao Dung một ngày có đủ không?
Một ngày đủ để chạy dọc cù lao, ghé vườn, ruộng mía, ăn trưa và xuống mũi cù lao xem vùng ven biển nếu xuất phát sớm. Muốn thong thả hơn, nên nghỉ lại một đêm, nhưng chỗ ở trên cù lao không nhiều.
Cù Lao Dung có biển tắm được không?
Mũi cù lao giáp biển nhưng là vùng rừng ngập mặn, bãi bồi bùn, không phải bãi cát tắm. Bạn có thể xem cảnh bãi bồi khi nước ròng nhưng không nên lội vào bãi bùn khi không có người địa phương dẫn.
Mùa nào đi Cù Lao Dung đẹp?
Mùa khô từ khoảng tháng 12 đến tháng 4 đường sá khô ráo, dễ đi. Cuối năm là lúc nhiều ruộng mía vào vụ thu hoạch. Mùa mưa cảnh xanh hơn nhưng đường làng có thể trơn sau mưa.
Đi Cù Lao Dung bằng ô tô có tiện không?
Ô tô đi được trên đường chính và qua phà, nhưng đường làng hẹp, khó quay đầu. Nếu đi ô tô, nên đỗ ở khu trung tâm xã rồi đi bộ hoặc thuê xe máy, xe ôm vào các đường nhỏ.